قیمت
قیمت
در دسته ویتامینها میتوانید انواع مولتی ویتامین، ویتامین C، ویتامین A، ویتامینهای گروه B، فولیک اسید، ویتامین D، ویتامین E، امگا 3 و مکملهای کلسیم را بررسی کنید. نیاز به هر ماده مغذی براساس سن، جنس، رژیم غذایی، شرایط جسمی و مرحله زندگی متفاوت است؛ بنابراین هنگام انتخاب مکمل بهتر است به نوع ماده مؤثره، مقدار آن در هر سروینگ، ترکیبات همراه و سایر مکملهایی که مصرف میکنید توجه داشته باشید.
برای انتخاب ویتامین و مکمل از کدام دسته شروع کنیم؟
همه ویتامینها عملکرد یکسانی ندارند و بیشتر بودن مقدار یک ماده مغذی نیز لزوماً به معنی مناسبتر بودن مکمل نیست.
در بسیاری از افراد، بخش عمده ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز باید از رژیم غذایی متنوع دریافت شود. مکملها میتوانند زمانی کاربرد داشته باشند که دریافت غذایی کافی نیست، نیاز فرد افزایش یافته یا کمبود مشخصی وجود دارد. مولتی ویتامینها نیز جایگزین یک رژیم غذایی متعادل نیستند.
برای انتخاب سریعتر ابتدا مشخص کنید به یک مولتی ویتامین عمومی نیاز دارید یا قصد دارید یک ماده مشخص مانند ویتامین D، ویتامین C، فولیک اسید، امگا 3 یا کلسیم را دریافت کنید.
مولتی ویتامین
مولتی ویتامین به مکملی گفته میشود که چند ویتامین و معمولاً تعدادی ماده معدنی را در یک فرآورده ترکیب میکند.
فرمولاسیون مولتی ویتامینها استاندارد و یکسان نیست. دو محصول ممکن است هر دو «مولتی ویتامین» نام داشته باشند اما از نظر نوع و مقدار ویتامینها و مواد معدنی تفاوت زیادی داشته باشند.
هنگام مقایسه مولتی ویتامینها بهتر است به موارد زیر توجه کنید:
- مقدار هر ویتامین و ماده معدنی
- درصد نیاز روزانه درجشده روی محصول
- وجود یا عدم وجود آهن
- مقدار ویتامین A و D
- گروه سنی و جنسیتی هدف محصول
- تعداد قرص یا کپسول مصرفی در روز
- همپوشانی با مکملهای دیگری که مصرف میکنید
مولتی ویتامینهایی که برای گروههای مختلف مانند کودکان، بزرگسالان، سالمندان یا دوران بارداری طراحی شدهاند ممکن است ترکیبات متفاوتی داشته باشند.
مصرف همزمان یک مولتی ویتامین با چند مکمل تکمادهای میتواند باعث افزایش ناخواسته دریافت موادی مانند ویتامین A، آهن، زینک یا فولیک اسید شود. NIH نیز اشاره میکند که مولتی ویتامینها میتوانند احتمال دریافت بیش از حد برخی مواد مغذی را افزایش دهند.
ویتامین C
ویتامین C یا اسید اسکوربیک یک ویتامین محلول در آب است که بدن انسان قادر به ساخت آن نیست و باید از رژیم غذایی دریافت شود.
ویتامین C در ساخت کلاژن، برخی انتقالدهندههای عصبی و متابولیسم پروتئین نقش دارد و بهعنوان یک آنتیاکسیدان نیز عمل میکند.
مکملهای ویتامین C ممکن است به شکل قرص، کپسول، جوشان، پودر یا فرآوردههای ترکیبی عرضه شوند.
هنگام انتخاب به مقدار ویتامین C در هر سروینگ توجه کنید؛ زیرا عبارتهایی مانند «دوز بالا» بهتنهایی مزیت محسوب نمیشوند.
مصرف مقادیر زیاد ویتامین C میتواند باعث ناراحتیهای گوارشی مانند اسهال، تهوع یا گرفتگی شکم شود. همچنین مصرف مکمل نباید بهصورت عمومی بهعنوان راهی برای جلوگیری قطعی از سرماخوردگی یا سایر عفونتها معرفی شود.
ویتامین A
ویتامین A یک ویتامین محلول در چربی است که در عملکرد طبیعی بینایی، سیستم ایمنی، رشد و تمایز سلولی نقش دارد.
ویتامین A در مکملها ممکن است به شکل رتینول یا رتینیل استرها و همچنین پیشسازهایی مانند بتاکاروتن وجود داشته باشد.
هنگام مقایسه مکملهای ویتامین A باید به فرم و مقدار ماده توجه شود؛ زیرا ویتامین A محلول در چربی است و دریافت بیش از حد نوع از پیش ساختهشده آن میتواند عوارض ایجاد کند.
مصرف دوزهای بالای ویتامین A از پیش ساختهشده در دوران بارداری اهمیت ویژهای دارد و میتواند برای جنین خطرناک باشد؛ بنابراین مصرف مکملهای دارای مقدار بالای ویتامین A در این دوره نباید بدون بررسی انجام شود.
مکمل ویتامین A را نباید صرفاً با هدف «تقویت چشم» و بدون بررسی نیاز فرد مصرف کرد؛ نقش ضروری یک ویتامین در بینایی به معنی سود بیشتر از مصرف مقادیر اضافی آن نیست.
ویتامینهای گروه B
ویتامینهای گروه B مجموعهای از ویتامینهای محلول در آب هستند که هرکدام نقشهای متفاوتی در بدن دارند.
این خانواده شامل موادی مانند:
- ویتامین B1 یا تیامین
- ویتامین B2 یا ریبوفلاوین
- ویتامین B3 یا نیاسین
- ویتامین B5 یا پانتوتنیک اسید
- ویتامین B6
- ویتامین B7 یا بیوتین
- ویتامین B9 یا فولات
- ویتامین B12
است.
محصولات این گروه ممکن است تنها یک ویتامین B داشته باشند یا با عنوان B Complex مجموعهای از چند ویتامین گروه B را ارائه کنند.
وجود ویتامینهای B برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است، اما این موضوع به معنی آن نیست که مصرف مقادیر بالای B Complex در همه افراد باعث افزایش انرژی، تمرکز یا عملکرد عصبی میشود.
برای نمونه، ویتامین B12 در سلامت سلولهای عصبی و خونی و ساخت DNA نقش دارد و کمبود آن میتواند نوعی کمخونی ایجاد کند.
افرادی که رژیم غذایی کاملاً گیاهی دارند، برخی سالمندان و افرادی که مشکلات خاص جذب دارند ممکن است بیشتر در معرض دریافت ناکافی B12 قرار بگیرند.
فولیک اسید
فولات یا ویتامین B9 یک ویتامین محلول در آب است. «فولات» اصطلاح کلی این ویتامین است و فولیک اسید یکی از اشکال آن است که در مکملها و غذاهای غنیشده استفاده میشود.
این ماده در ساخت DNA، تقسیم سلولی و تولید سلولهای جدید نقش دارد.
فولیک اسید بهخصوص در دوران پیش از بارداری و اوایل بارداری اهمیت دارد. NIH توصیه میکند افرادی که امکان بارداری دارند روزانه 400 میکروگرم فولیک اسید از مکملها، غذاهای غنیشده یا ترکیبی از آنها، علاوه بر فولات موجود در رژیم غذایی، دریافت کنند تا خطر برخی نقایص لوله عصبی جنین کاهش یابد.
هنگام انتخاب مکمل فولیک اسید، مقدار مصرف و وجود آن در مولتی ویتامین یا مکمل دوران بارداری نیز باید بررسی شود.
مصرف مقدار بیشتر از حد نیاز بدون دلیل مشخص توصیه نمیشود؛ زیرا دریافت زیاد فولیک اسید میتواند تشخیص برخی مشکلات مانند کمبود ویتامین B12 را پیچیدهتر کند.
ویتامین D
ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که در جذب کلسیم و حفظ سلامت استخوان نقش مهمی دارد. همچنین در عملکرد عضلات، اعصاب و سیستم ایمنی مشارکت دارد.
مکملهای ویتامین D معمولاً به شکل ویتامین D2 یا D3 عرضه میشوند.
هنگام مقایسه محصولات به واحد اندازهگیری توجه کنید؛ مقدار ویتامین D ممکن است با IU یا میکروگرم (mcg) درج شود.
نیاز افراد به مکمل ویتامین D یکسان نیست و عواملی مانند سن، میزان دریافت غذایی، مواجهه با نور خورشید و وضعیت ویتامین D بدن در انتخاب مقدار مکمل اهمیت دارند.
مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند باعث افزایش بیش از حد کلسیم خون و عوارضی مانند تهوع، ضعف و مشکلات کلیوی شود؛ بنابراین استفاده از دوزهای بسیار بالا برای مدت طولانی بدون نیاز مشخص مناسب نیست.
ویتامین E
ویتامین E نام گروهی از ترکیبات محلول در چربی با فعالیت آنتیاکسیدانی است. آلفا توکوفرول شکلی است که نیاز تغذیهای انسان به ویتامین E را تأمین میکند.
مکملهای ویتامین E میتوانند از نظر فرم شیمیایی و مقدار ماده مؤثره متفاوت باشند.
نقش آنتیاکسیدانی ویتامین E به این معنا نیست که مصرف دوزهای بالا از مکمل آن برای پیشگیری از تمام بیماریها مفید است.
در دوزهای بالا، مکمل ویتامین E میتواند احتمال خونریزی را افزایش دهد و در افرادی که داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف میکنند، توجه به تداخل اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین هنگام خرید، مقدار ویتامین E موجود در مکملهای دیگر مانند مولتی ویتامین را نیز در نظر بگیرید.
امگا 3
امگا 3 از نظر علمی ویتامین نیست و در گروه اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه قرار میگیرد؛ اما به دلیل ساختار دستهبندی فروشگاه در این بخش نیز قابل بررسی است.
سه نوع شناختهشده امگا 3 عبارتاند از:
- ALA یا آلفا لینولنیک اسید
- EPA یا ایکوزاپنتانوئیک اسید
- DHA یا دوکوزاهگزانوئیک اسید
ALA بیشتر در منابع گیاهی یافت میشود، درحالیکه EPA و DHA در ماهی، روغن ماهی و برخی مکملهای مشتق از جلبک وجود دارند. تبدیل ALA به EPA و DHA در بدن محدود است.
هنگام انتخاب مکمل امگا 3 بهتر است به جای تمرکز صرف بر عبارت «1000 میلیگرم روغن ماهی»، مقدار واقعی EPA و DHA در هر سروینگ را بررسی کنید؛ زیرا مقدار روغن ماهی با مقدار اسیدهای چرب فعال EPA و DHA یکسان نیست.
همچنین موارد زیر میتوانند در مقایسه مهم باشند:
- مقدار EPA
- مقدار DHA
- تعداد سافتژل مصرفی در روز
- منبع روغن
- وجود ترکیبات همراه
- حساسیت به ماهی یا سایر منابع دریایی
- مصرف داروهای مرتبط با انعقاد خون
پژوهشهای زیادی درباره امگا 3 و سلامت قلب انجام شده است، اما اثرات مکملها بسته به جمعیت، مقدار مصرف و هدف درمانی متفاوت است و نمیتوان تمام فرآوردههای امگا 3 را بهعنوان درمان یا پیشگیری قطعی بیماری قلبی معرفی کرد.
کلسیم و مکملهای استخوان
کلسیم یک ماده معدنی است، نه ویتامین. بخش بزرگی از کلسیم بدن در استخوانها و دندانها ذخیره شده و این ماده در عملکرد عضلات، اعصاب، عروق و انعقاد خون نیز نقش دارد.
نیاز روزانه کلسیم براساس سن و جنس متفاوت است و بهتر است ابتدا میزان دریافت آن از رژیم غذایی در نظر گرفته شود.
محصولات مکمل کلسیم ممکن است از اشکال مختلف کلسیم استفاده کنند و مقدار درجشده روی محصول باید از نظر کلسیم المنتال بررسی شود.
برخی از رایجترین فرمها عبارتاند از:
کلسیم کربنات
حاوی درصد بالایی از کلسیم المنتال است و جذب آن به اسید معده وابستگی بیشتری دارد؛ به همین دلیل معمولاً همراه غذا مصرف میشود.
کلسیم سیترات
میزان کلسیم المنتال کمتری در هر وزن دارد، اما وابستگی کمتری به اسید معده دارد و ممکن است در برخی افراد گزینه مناسبتری باشد.
جذب کلسیم با افزایش مقدار مصرف در یک وعده کاهش مییابد؛ بنابراین مقدار کل و تعداد دفعات مصرف محصول نیز هنگام مقایسه اهمیت دارند.
مصرف مکمل کلسیم نباید بهطور خودکار برای همه افراد با هدف «جلوگیری از پوکی استخوان» توصیه شود. سلامت استخوان علاوه بر کلسیم تحت تأثیر عواملی مانند ویتامین D، فعالیت بدنی، سن، وضعیت هورمونی و سایر عوامل قرار دارد.
کلسیم + ویتامین D
مکملهای کلسیم + ویتامین D دو ماده مرتبط با سلامت استخوان را در یک فرآورده ترکیب میکنند.
ویتامین D برای جذب فعال کلسیم در روده و حفظ سطح مناسب کلسیم بدن ضروری است.
هنگام مقایسه این محصولات به دو عدد جداگانه توجه کنید:
مقدار کلسیم المنتال: مقدار واقعی کلسیمی که هر سروینگ فراهم میکند.
مقدار ویتامین D: مقدار D2 یا D3 موجود در هر سروینگ.
محصولی که روی بستهبندی عدد بزرگتری دارد الزاماً دوز مناسبتری برای همه افراد نیست. میزان کلسیم دریافتی از رژیم غذایی و مقدار ویتامین D سایر مکملها نیز باید در محاسبه دریافت روزانه در نظر گرفته شود.
برخی شواهد از نقش کلسیم و ویتامین D در سلامت استخوان حمایت میکنند، اما نتایج مطالعات درباره تأثیر مکمل بر کاهش شکستگی در همه گروهها یکسان نیست.
تفاوت ویتامینهای محلول در آب و محلول در چربی چیست؟
ویتامینها از نظر نحوه جذب و ذخیره در بدن به دو گروه کلی تقسیم میشوند.
ویتامینهای محلول در آب
ویتامین C و ویتامینهای گروه B در این گروه قرار میگیرند.
بدن بسیاری از این ویتامینها را به اندازه ویتامینهای محلول در چربی ذخیره نمیکند، اما این موضوع به معنی بیخطر بودن مصرف نامحدود مکمل آنها نیست.
ویتامینهای محلول در چربی
ویتامینهای A، D، E و K محلول در چربی هستند.
این مواد میتوانند در بدن ذخیره شوند و به همین دلیل دریافت بیش از حد برخی از آنها از مکملها ممکن است خطر بیشتری داشته باشد.
بنابراین عبارت «ویتامین است و ضرری ندارد» معیار مناسبی برای مصرف مکمل نیست.
هنگام خرید ویتامینها چه مواردی را مقایسه کنیم؟
مقدار ماده مؤثره
مهمترین عدد روی مکمل فقط تعداد قرص نیست. مقدار ویتامین یا ماده معدنی در هر سروینگ را بررسی کنید.
واحد اندازهگیری
مواد مختلف ممکن است با میلیگرم، میکروگرم یا IU درج شوند. هنگام مقایسه دو محصول مطمئن شوید واحدها را درست مقایسه میکنید.
درصد نیاز روزانه
در برخی محصولات درصد ارزش روزانه یا %DV درج میشود و نشان میدهد هر سروینگ چه سهمی از مقدار مرجع روزانه دارد.
ترکیبات همراه
یک مکمل ویتامین D ممکن است کلسیم نیز داشته باشد و یک مولتی ویتامین میتواند همان ویتامینهایی را که جداگانه مصرف میکنید در خود داشته باشد.
شکل مصرف
قرص، کپسول، سافتژل، قرص جوشان، قطره، شربت و پودر ممکن است برای گروههای مختلف مصرفکنندگان مناسب باشند.
تعداد سروینگ
برای مقایسه قیمت، تعداد روزهای مصرف یک بسته را نیز بررسی کنید.
نیاز واقعی
بالاترین دوز الزاماً بهترین دوز نیست. سن، رژیم غذایی، شرایط فرد و وجود کمبود احتمالی در انتخاب اهمیت دارند.
آیا مصرف مولتی ویتامین در کنار مکملهای جداگانه مناسب است؟
ممکن است، اما ابتدا باید همپوشانی ترکیبات بررسی شود.
برای مثال، فرد ممکن است از یک مولتی ویتامین حاوی ویتامین D، ویتامین A، زینک و فولیک اسید استفاده کند و همزمان همین مواد را به شکل مکمل جداگانه دریافت کند.
NIH اشاره میکند که استفاده از مولتی ویتامین میتواند دریافت بعضی مواد مغذی را افزایش دهد و در صورت مصرف مکملهای دیگر احتمال دریافت بیش از حد موادی مانند آهن، ویتامین A، زینک و فولیک اسید بیشتر شود.
بنابراین پیش از ترکیب چند مکمل، جدول ترکیبات همه آنها را کنار یکدیگر قرار دهید.
آیا دوز بالاتر ویتامین اثر بیشتری دارد؟
خیر.
در مکملها رابطه سادهای میان «دوز بیشتر» و «اثر بهتر» وجود ندارد.
اگر بدن به مقدار مشخصی از یک ماده نیاز داشته باشد، دریافت چند برابر آن الزاماً فایده بیشتری ایجاد نمیکند و برای بعضی مواد میتواند باعث عارضه شود.
این نکته بهخصوص درباره ویتامینهای محلول در چربی مانند A، D و E و همچنین برخی مواد معدنی اهمیت دارد.
بنابراین هنگام خرید، عباراتی مانند «مگادوز»، «دوز فوقالعاده بالا» یا «قویترین ویتامین» نباید تنها معیار انتخاب باشند.
چه افرادی هنگام انتخاب مکمل باید دقت بیشتری داشته باشند؟
انتخاب مکمل در برخی شرایط نیازمند بررسی دقیقتر است، از جمله:
- بارداری یا برنامهریزی برای بارداری
- شیردهی
- کودکان و نوجوانان
- سالمندان
- بیماری کلیوی یا کبدی
- سابقه سنگ کلیه
- مشکلات جذب گوارشی
- مصرف داروهای مداوم
- مصرف داروهای ضدانعقاد
- مصرف همزمان چند مکمل
- رژیمهای غذایی بسیار محدود
برای مثال، مقدار و شکل ویتامین A در بارداری اهمیت ویژهای دارد و ویتامین E با دوز بالا نیز ممکن است در افرادی که داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف میکنند نیازمند توجه بیشتری باشد.
آیا مکمل جایگزین مواد غذایی است؟
مکملها برای تکمیل رژیم غذایی طراحی میشوند و نباید جایگزین تنوع غذایی شوند.
مواد غذایی علاوه بر ویتامینها و مواد معدنی، حاوی پروتئین، فیبر، چربیها و ترکیبات دیگری هستند که یک قرص مولتی ویتامین نمیتواند همه آنها را جایگزین کند.
NIH نیز تأکید میکند که بیشتر مواد مغذی بهتر است از غذا و نوشیدنی دریافت شوند و مکملها در شرایطی که نیاز از رژیم غذایی تأمین نمیشود میتوانند کاربرد داشته باشند.
قیمت ویتامینها و مکملها به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت مکملها میتواند براساس برند، تعداد قرص یا کپسول، مقدار ماده مؤثره، ترکیبات همراه، شکل فرآورده، محل تولید و تعداد سروینگ متفاوت باشد.
هنگام مقایسه بهتر است فقط قیمت بسته را در نظر نگیرید.
برای مثال:
- در امگا 3 مقدار EPA و DHA را مقایسه کنید.
- در مکمل کلسیم مقدار کلسیم المنتال را بررسی کنید.
- در ویتامین D مقدار ویتامین در هر سروینگ را در نظر بگیرید.
- در مولتی ویتامین ترکیبات و مقدار هرکدام را مقایسه کنید.
- تعداد روزهای قابل استفاده از هر بسته را محاسبه کنید.
گرانتر بودن محصول بهتنهایی اثباتکننده مناسبتر بودن یا اثربخشی بیشتر آن نیست.
نکات ایمنی مصرف ویتامینها و مکملها
دوز توصیهشده محصول را رعایت کنید و چند مکمل مشابه را بدون بررسی ترکیبات با یکدیگر مصرف نکنید.
مکملهای حاوی ویتامین A، D، E، کلسیم و سایر مواد با دوز بالا نیازمند توجه بیشتری به مجموع دریافت روزانه هستند.
اگر داروی مداوم مصرف میکنید، احتمال تداخل را بررسی کنید.
در دوران بارداری و شیردهی، انتخاب نوع و مقدار مکمل اهمیت بیشتری دارد.
ویتامینها و مواد معدنی را نباید به دلیل «طبیعی» یا «ضروری» بودن، در هر مقداری بیخطر در نظر گرفت.
در صورت وجود کمبود آزمایشگاهی یا بیماری مشخص، مقدار و مدت مصرف ممکن است با مکمل عمومی روزانه متفاوت باشد.
خرید و بررسی ویتامینها
برای انتخاب بهتر ابتدا مشخص کنید به مولتی ویتامین نیاز دارید یا یک ماده مشخص مانند ویتامین C، ویتامین A، ویتامینهای گروه B، فولیک اسید، ویتامین D، ویتامین E، امگا 3، کلسیم یا کلسیم + ویتامین D.
سپس محصولات همان گروه را براساس مقدار ماده مؤثره، ترکیبات همراه، تعداد سروینگ، شکل فرآورده، روش مصرف و هشدارهای محصول بررسی و مقایسه کنید.
اگر چند مکمل را همزمان استفاده میکنید، مجموع مقدار مواد مشترک را نیز در نظر بگیرید تا انتخاب صرفاً براساس دوز بالاتر انجام نشود.
سوالات متداول
بهترین ویتامین برای مصرف روزانه چیست؟
یک ویتامین مشخص برای همه افراد بهترین نیست. نیاز به مکمل براساس رژیم غذایی، سن، شرایط فرد و وجود کمبود متفاوت است. افرادی که مواد مغذی کافی از غذا دریافت نمیکنند ممکن است در بعضی شرایط از مکمل مناسب بهره ببرند.
مولتی ویتامین بهتر است یا ویتامینها را جداگانه مصرف کنیم؟
پاسخ به نیاز فرد بستگی دارد. مولتی ویتامین چند ماده مغذی را همزمان فراهم میکند، درحالیکه مکمل تکمادهای برای دریافت یک ماده مشخص کاربرد دارد. در هر دو حالت باید مقدار مواد و احتمال دریافت تکراری بررسی شود.
آیا میتوان ویتامین C و D را با مولتی ویتامین مصرف کرد؟
باید ابتدا مقدار ویتامین C و D موجود در مولتی ویتامین بررسی شود. مصرف همزمان ممکن است باعث افزایش مجموع دریافت روزانه شود و دوز بالاتر الزاماً مفیدتر نیست.
ویتامین D3 بهتر است یا D2؟
هر دو میتوانند سطح ویتامین D را افزایش دهند، اما مطالعات نشان میدهند D3 در برخی شرایط میتواند افزایش بیشتر یا پایدارتری ایجاد کند. انتخاب نهایی باید با توجه به مقدار، فرمولاسیون و نیاز فرد انجام شود.
هنگام خرید امگا 3 به چه عددی توجه کنیم؟
بهتر است علاوه بر مقدار کل روغن، مقدار EPA و DHA در هر سروینگ را بررسی کنید. عدد درجشده برای روغن ماهی الزاماً برابر با مجموع EPA و DHA نیست.
تفاوت کلسیم با کلسیم + ویتامین D چیست؟
محصول کلسیم فقط ماده معدنی کلسیم یا ترکیبات همراه محدود دارد، درحالیکه محصول کلسیم + D ویتامین D را نیز فراهم میکند. ویتامین D در جذب کلسیم و تنظیم سطح آن در بدن نقش دارد.
آیا مصرف زیاد ویتامین ضرر دارد؟
بله. بسته به نوع ویتامین، مصرف بیش از حد میتواند عارضه ایجاد کند. این موضوع بهخصوص درباره ویتامینهای محلول در چربی و مکملهای با دوز بالا اهمیت دارد.
فولیک اسید فقط برای دوران بارداری است؟
خیر، فولات برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است؛ اما دریافت کافی فولیک اسید پیش از بارداری و در مراحل ابتدایی آن اهمیت ویژهای در کاهش خطر نقایص لوله عصبی جنین دارد